COVID 19 Aşıları Son Durum
COVİD 19 geçtiğimiz yılın aralık ayında Çin’de başlayan Korona Virüs
hastalığı kısa sürede bütün dünyaya yayıldı. Bütün ülkeler tek tek önlemler
alırken bir süreçte bu yeni virüsü tanımak için başladı. Bütün bilim insanları COVİD-19
için aşı çalışmalarına başladı. Ülkelerin, şirketlerin, bireylerin harcadığı
emek kadar para da çoktu. Çünkü bu aşıyı kim ilk bulursa ve onaylatırsa o kurum
ve devlet bu işten ciddi paralar kazanabilirdi. Bazı şeyler bilim ve insanlık
uğruna yapılsa da bazı şeyler para odağından ayrılamıyor.
AŞI NEDİR VE NASIL ÇALIŞIR
Aşı bizim bağışıklık sistemimizi kodlamak üzere
kullandığımız bir çeşit kandırmacadır. Bağışıklık sistemimiz mikropları
tanıyan, onu öğrenen ve ezberleyen muazzam ama bir o kadar da karmaşık bir
yapıdır. Aşıların belirli türleri vardır. Genel mantık şu şekilde işler:
Bağışıklık
sisteminin hastalık yapan ajanı tanıması amacıyla aşının içinde “ondan bir
parça” oluyor. Bizi hasta edip öldürmeyecek ama korunma sağlayacak düzeylerde
bireylere enjekte ediliyor. Sonucunda siz ciddi bir hastalık geçirmeden o
mikroba karşı kendinizi korur konuma geliyorsunuz.
Aşı
karşıtı, anti-aşı aktivisti, aşı önyargıları olan kişiler için şunlar
denebilir:
1.
Aşı işe yarar. (Bkz. Çiçek hastalığı)
2.
Aşı topluma yönelik bir yatırımdır. Bizler
aşılanarak, önce kendimizi daha sonra kurduğumuz toplumsal düzeni koruruz.
3.
Doktorlar bir yandan poliklinikte, acilde,
ameliyatalarda sizi kurtarmak için çalışırken aşı yaparak size zarar vermeye
çalışmaz.
4.
Sizin bireysel olarak yaşadığınız herhangi (bir
şeye karşı) yan etki genele vurulamaz ve sizin yaşadığınız üzerine aşı kötüdür
savı savunulamaz.
YENİ AŞI GELİŞTİRME YÖNTEMLERİ
Her şeyin gelişmesi gibi aşıların yapılma yöntemleri de
gelişti. Teknoloji devrimi tıp teknolojilerine de yaradı. Her şeyin yenisi
kötüdür, gibi bir düşüncem yoktur. Özellikle tıp alanında ilaç olsun, aşı
olsun, yeni bir ameliyat tekniği olsun asla direkt kabul görmez.
Yeni aşı yöntemleri de zaten düşündüğümüz kadar yeni değil.
(“Moleküler Biyoloji okuyacağım.” Deyip sınavdan sonra mimarlık yazan bütün
arkadaşlarımıza selam olsun.) Moleküler Biyoloji, genetik mühendislik,
moleküler viroloji, matematik vb. Alanların hepsi aşıda bir payı var. Bu
alanlar ayrı ayrı geliştirdikleri teknolojileri COVİD-19 aşısı için bir araya
getirdi.
mRNA ile ilgili çalışmalar on yıllardır sürüyor. Sekanslama
çalışmaları da öyle. Bilgisayarların işleme güçleri de her yıl artmakta iken
“Bu aşı nasıl bu kadar hızlı üretildi? Kesin bir bit yeniği var.” demek fazla
absürt değil mi?
COVİD-19 AŞILARI
Şimdi gelelim asıl konuya: Ülkeler ve aşıları*
Pfizer, Moderna / ABD -BioNTech / Almanya
mRNA
tekniği ile geliştirilmiş aşıdır. mRNA ile virüsün tanınan proteini olan “Spike
protein”i vücüdumuzda üretip bağışıklık hücrelerinin onu tanımasını sağlıyor.
-70 °C’de taşınması gereken işte budur. Faz 3 çalışmalarında %95 etkinliği
olduğu gösterilmiştir. FDA yani ABD’de ve İngiltere’de onay aldılar.
AstraZeneca / Birleşik Krallık
Zayıflatılmış
ve insanda hastalık yapmayan tipteki grip virüsü içinde “spike” proteini içeren
aşıdır. Faz 3’te etkinliği açıklanırken doz hatalarının ortaya çıktığı aşıdır.
Bildiğim kadarıyla henüz onay veren ülke olmadı. Yeni açıklamalarında
düzeltilmiş doz ile %90 efektif olduğunu söylediler.
Sputnik V / Rusya
Faz 3
etkinliğinin %92 olduğunu açıkladırlar ama Rusya dışında onay veren ya da
ilgilenen ülke henüz yok. AstraZeneca ile aynı tipte bir aşıdır.
Gelelim herkesin beklediği aşıya
Sinopharm / Çin
Çin bir
çok aşı geliştirdi ama en öndeki şirket bu. AstraZeneca ile aynı yöntemde etki
eden aşı ürettiler. Faz 3 sonuçlarını açıklama konusunda çok politikler, henüz
net bir açıklama yok. Ön açıklamalar kafa karıştırıcı olmakla birlikte BAE faz
3 deneyleri %86 efektif olarak açıklanmıştı.
TÜRKİYE’DE AŞILANMAK
Çinden aşısından 50 milyon doza çıkabilecek kadar aşı aldık ve acil kullanım onayı verdik. Resmi gazetede yayınlandı. Yani o aşılar yapılacak, yapılabilecek. Ülkeler aşı alarak onları kendi laboratuvarlarında deneyebilir. Onlar hakkında verileri inceleyebilir ve onayı başkasının değil kendi araştırmaları sonucunda verebilir. Bizim ülkemiz bunların ne kadarını yaptı bilmiyorum. Malumunuz pek bir şey açıklanmıyor.
Aşılanmakta hiçbir sorun yok ama önce aşıya bakarım aşı mı diye, sonra faz 3 sonuçlarına bakarım efektif mi diye…
Şahsen gidip BioNTech aşısı ile aşılanmayı tercih ederdim. Şeffaflık her şeyde olduğu gibi bilimsel makaleler ve sonuçlar için de çok değerli.
Sizler kendi işinizde şeffaflıktan kopmayın. Çünkü gerçek er ya da geç ortaya çıkar.
- https://www.biospace.com/article/comparing-covid-19-vaccines-pfizer-biontech-moderna-astrazeneca-oxford-j-and-j-russia-s-sputnik-v/
- https://abcnews.go.com/Health/things-covid-19-vaccines/story?id=74591998
- https://twitter.com/virusfantom/status/1333252125195812864?s=20
- https://www.theguardian.com/world/2020/dec/14/chinas-sinopharm-vaccine-how-effective-is-it-and-where-will-it-be-rolled-out50
- https://fortune.com/2020/12/18/how-much-europe-will-pay-each-covid-19-vaccine/









Yorumlar
Yorum Gönder